W trakcie wykonywania opryskiwania dużych drzew ciecz robocza może być również narażona na znoszenie przez wiatr co stwarza konieczność stosowania zabiegów grubokroplistych lub użycia odpowiednich antyznoszeniowych dysz. To wszystko prowadzi do zmniejszenia efektywności zabiegu oraz zwiększa zużycie środków ochrony roślin, których nadmiar dostaje się do środowiska.Istnieją co prawda metody wprowadzania preparatów do gleby w obręb systemu korzeniowego chronionej rośliny jednak często wiążą się one z koniecznością zastosowania specjalistycznego sprzętu. Wchłanianie określonych substancji jest uwarunkowane zarówno możliwościami fizykochemicznymi form użytkowych preparatów jak również możliwością ich rozmieszczenia w pobliżu korzeni bądź w okolicy strefy wzrostu systemu korzeniowego.  Nierzadko wymaga to ich zastosowania pod odpowiednim ciśnieniem.

Skuteczność aplikacji doglebowej zależy od możliwości adsorpcji tych związków przez system korzeniowy roślin. Również właściwości fizykochemiczne niektórych rodzaj gleby wpływają na wiązanie pewnych preparatów w taki sposób,  że stają się one słabo dostępne dla roślin.Trochę historii….W poszukiwaniu alternatywnych metod ochrony wysokich drzew przed chorobami i szkodnikami zwrócono uwagę na metodę iniekcji czyli aplikacji preparatów bezpośrednio do pnia. Wprowadzone w ten sposób substancję dostają się do „strumienia transpiracyjnego” i wraz z wodą są rozprowadzane po całej roślinie. Do najistotniejszych zalet metody iniekcji należą:większa skuteczność użytych ś.o.rzmniejszenie ryzyka skażenie środowiskaalternatywa dla mało skutecznych i kosztownych oprysków liści bądź iniekcji doglebowychmożliwość zastosowania w środowiskach zurbanizowanychbardziej przewidywalne rezultaty

Przypuszczalnie pierwszym naukowcem, który odkrył efektywność metody iniekcji był nie kto inny jak sam Leonardo da Vinci choć w świetle dzisiejszych standardów cel zastosowanych przez niego zabiegów może wydawać się dość kontrowersyjny. Do pni jabłoni eksperymentalnie zdecydował się bowiem wprowadzić arszenik, który rozchodząc się po roślinie dostawał się do owoców i w ten sposób chronił je przed potencjalnymi złodziejami. Jakie były dalsze losy skażonych owoców historia postanowiła przemilczeć.

.…i trochę teraźniejszości

Obecnie stosowane, różne metody iniekcji, są intensywnie opracowywane od około 100 lat a skuteczność określonej metody jest uzależniona od bardzo wielu elementów. Do tych najistotniejszych czynników, od których zależy przemieszczanie się wprowadzanych substancji należą:

TECHNICZNE I TECHNOLOGICZNE 

  • ciśnienie stosowane do wprowadzania aplikowanychsubstancji
  • - high-pressure system  (0,7 - 1,4 Mpa)
  • - low-pressure system (Navarro, Chemjet, Mauget, Sidewinter)
  • rodzaj aplikowanych substancji
  • średnica nawiercanych otworów
  • liczba otworów oraz ich głębokość
  • prędkość obrotowa oraz typ użytej wiertarki
  • strona drzewa po której zostały wykonanie nawierty pni bądź gałęzi

 

POZOSTAŁE

  • rodzaj rośliny
  • rodzaj organizmu szkodliwego
  • poziom transpiracji
  • wpływ warunków stresowych dla rośliny
  • prędkość wiatru
  • zawartość wody w glebie
  • rozmiar drzewa
  • zdrowotność drzewa (stopień zaawansowania choroby lub uszkodzenia przez szkodniki)faza fenologiczna drzewa
  • Znajomość anatomii drzewa gwarancją efektywności zabiegu

Znajomość budowy anatomicznej drzewa stanowi niezbędny element dla zrozumienia procesu rozchodzenia się „wstrzykiwanych” substancji po roślinie. Warto więc przyjrzeć się uważnie głównie tym elementom, od których będzie zależała efektywność stosowanych zabiegów. Jeżeli z drzewa zedrze się martwą korę to pierwszą żywą tkanką pod kora jest łyko. Łyko stanowi kanał wzdłuż, którego transportowane są różne substancje pokarmowe powstałe w procesie fotosyntezy jak również hormony oraz niektóre organiczne pestycydy. Ruch w obydwu kierunkach to znaczy w górę i w dół drzewa ma podstawowe znaczenie dla dystrybucji tych substancji. Komórki łyka są połączone razem przez żywą protoplazmę i rozciągają się od nowych pędów aż do korzeni. W wyniku procesu transportu komórki mają odpowiednie ciśnienie osmotyczne czego najlepszym dowodem są mszyce. Ciśnienie panujące wewnątrz komórek łyka wciska na zasadzie osmozy bardziej scukrzony roztwór do wnętrza ich ciał w wyniku czego powstaje tzw. rosa miodowa, która często skapuje na chodniki i samochody znajdujące się poniżej zaatakowanego drzewa.

Wszystkie substancje nanoszone na liście albo absorbowane w glebie przez korzenie mogą być rozprowadzane w łyku wraz z substancjami pokarmowymi o ile mają budowę cząsteczkową umożliwiającą im przenikanie przez żywe błony komórkowe. Wszystkie substancje charakteryzujące się tą właściwością nazywane są „phloem mobile”. Niejednokrotnie są to związki biologicznie czynne preparatów określanych w ochronie roślin jako preparaty o działaniu układowym (systemicznym). Ich aktywność nie ogranicza się jedynie do możliwości przemieszczania w obrębie floemu. Mogą być również dostarczane naczyniami z wodą przemieszczająca się w ksylemie.Niestety stosowanie preparatów w postaci iniekcji bezpośrednio do floemu nie jest możliwe. Panujące dodatnie ciśnienie osmotyczne powoduje wypływanie soku ze zniszczonych komórek w wyniku czynności związanych z wykonywaniem niezbędnych odwiertów. Ponadto komórki łyka stosunkowo szybko odpowiadają na zranienia tworząc kallusowe zatyczki i odcinając w ten sposób uszkodzone komórki. W związku z tym elementem struktury drzewa, który wykorzystuje się w metodzie iniekcji jest drewno (ksylem) a w szczególności jego część, tzw. biel. Biel jest fizjologicznie czynna częścią ksylemu przez, którą woda i substancje w niej rozpuszczone poruszają się od korzeni do pędów.

Drewno powstaje w wyniku działalności naczyniowej miazgi twórczej (kambium), formującej się tuż poniżej łyka w postaci grupy zdolnych do dzielenia się komórek Kambium produkuje corocznie nową warstwę łyka w kierunku na zewnątrz drzewa oraz nową warstwę ksylemu ku wewnątrz. Aktywność tej warstwy komórek prowadzi do dużego zróżnicowania w proporcjach floemu i ksylemu. W przeciwieństwie do łyka, którego tkanki są usuwane wraz z martwą korą w rezultacie ich wzrostu na obwodzie drzewa większość tkanek ksylemu ulega usztywnieniu oraz lignifikacji i gromadzi się do wnętrza drzewa, a część z nich może transportować wodę nawet przez kilka lat.

Przeczytaj drugą część artykułu...

Odsłon artykułów:
1145738

Oświadczam, że wszędzie tam gdzie nie istnieje stosowna adnotacja wszystkie pozostałe teksty i ilustracje są mojego autorstwa.
Wszelkie powielanie i kopiowanie może odbywać się wyłącznie za moją zgodą.
Janusz Mazurek